پانسمان PHMB چیست؟ راهنمای کامل برای درمان زخم‌های عفونی

پانسمان PHMB یکی از پیشرفته‌ترین گزینه‌ها در مراقبت از زخم‌های مزمن و عفونی است. اگر به دنبال روشی ایمن و مؤثر برای کنترل عفونت زخم هستید، این مقاله به شما کمک می‌کند تا با پانسمان PHMB، ویژگی‌ها، کاربردها و مزایای آن آشنا شوید. در ادامه، به صورت جامع به سؤال «پانسمان PHMB چیست» پاسخ می‌دهیم و نکات کلیدی برای انتخاب و استفاده از آن را بررسی می‌کنیم.

PHMB چیست؟

PHMB یا پلی‌هگزانیدین بی‌گوانیدین (Polyhexamethylene Biguanide) یک ماده ضدمیکروبی با طیف گسترده است که از دهه ۱۹۵۰ در صنایع مختلف کاربرد داشته است. این ماده به عنوان یک ضدعفونی‌کننده قوی شناخته می‌شود و در پزشکی نوین، به‌ویژه در پانسمان‌های پیشرفته، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.

انواع پانسمان PHMB

پانسمان‌های حاوی PHMB در قالب‌های مختلفی عرضه می‌شوند. رایج‌ترین نوع آن، پانسمان فوم PHMB است که توسط برندهایی مانند ActivHeal تولید می‌شود. این پانسمان‌ها شامل:

پانسمان فوم PHMB: چرا محبوب است؟

طبق اطلاعات ActivHeal, پانسمان فوم PHMB دارای لایه پلی‌اورتان نرم با هسته جاذب است که:

• تا ۷ روز قابل استفاده است.
• محیط مرطوب ایده‌آل برای ترمیم زخم ایجاد می‌کند.
• از چسبندگی به زخم جلوگیری می‌کند.

کاربردهای بالینی پانسمان PHMB

پانسمان PHMB در درمان انواع زخم‌ها، به‌ویژه موارد زیر، توصیه می‌شود:

زخم‌های دیابتی

زخم پای دیابتی اغلب با عفونت همراه است. PHMB با کاهش بار میکروبی، خطر قطع عضو را کاهش می‌دهد.

زخم بستر

در بیماران بستری طولانی‌مدت، زخم بستر شایع است. پانسمان PHMB با کنترل عفونت و جذب ترشحات، بهبودی را تسریع می‌کند.

زخم‌های جراحی و سوختگی

پس از جراحی یا سوختگی درجه ۲، خطر عفونت بالاست. PHMB به عنوان یک لایه محافظ عمل می‌کند.

زخم‌های مزمن

زخم‌های ونوسی، آرتریال و فشار، از پانسمان PHMB بهره زیادی می‌برند.

مزایای استفاده از پانسمان PHMB

• طیف گسترده ضدمیکروبی: مؤثر در برابر باکتری، قارچ و ویروس.
• عدم ایجاد مقاومت: برخلاف آنتی‌بیوتیک‌ها، میکروب‌ها به PHMB مقاوم نمی‌شوند.
• ایمن برای بافت سالم: سمیت سلولی پایین (بر اساس مطالعات PubMed).
• کاهش بوی بد زخم: با کنترل باکتری‌های بی‌هوازی.
• استفاده طولانی‌مدت: تا ۷ روز بدون تعویض.

مکانیسم عملکرد PHMB در پانسمان

بر اساس تحقیقات منتشرشده در PubMed, PHMB با اختلال در غشای سلولی باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌ها عمل می‌کند. این ماده:

• به دیواره سلولی باکتری متصل می‌شود.
• باعث نشت مواد سلولی و مرگ میکروارگانیسم می‌شود.
• در برابر باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک (MRSA) نیز مؤثر است.
• این ویژگی باعث شده تا پانسمان PHMB به یکی از بهترین گزینه‌ها برای زخم‌های عفونی تبدیل شود.

نحوه استفاده از پانسمان PHMB

برای بهترین نتیجه، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. شستشوی زخم: با سرم نرمال سالین.
2. دبریدمان (در صورت نیاز): حذف بافت مرده.
3. قرار دادن پانسمان: فوم یا گاز PHMB را روی زخم قرار دهید.
4. تثبیت: با باند یا چسب پزشکی.
5. تعویض: هر ۱ تا ۷ روز (بسته به ترشح).

تفاوت پانسمان PHMB با پانسمان نقره

پانسمان PHMB از طریق اختلال در غشای سلولی عمل می‌کند، در حالی که پانسمان نقره یون نقره آزاد می‌کند. مقاومت میکروبی در PHMB بسیار کم است، اما در پانسمان نقره متوسط گزارش شده. از نظر هزینه خرید پانسمان PHMB مقرون‌به‌صرفه‌تر است و مدت استفاده آن تا ۷ روز می‌رسد، در حالی که پانسمان نقره معمولاً ۳ تا ۵ روز دوام دارد.

عوارض جانبی و نکات احتیاطی

PHMB به طور کلی ایمن است، اما در موارد نادر ممکن است:

• تحریک پوستی
• حساسیت
• در بیماران با زخم عمیق یا سینوس، استفاده تحت نظر پزشک ضروری است.